الشيخ أبو الفتوح الرازي

341

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

و قال تعالى : وَلا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ ( 1 ) . . . ، اى مع اموالكم . و حسن بصرى و ابو عبيده گفتند : « الى » به معنى « في » ( 2 ) است ، اى من انصاري في اللَّه و في سبيل اللَّه ، قال طرفة : و ان تلتقى الحىّ الجميع تلاقني الى ذروة البيت الكريم المصمّد اى في ذروة . و « الى » هر جايى به معنى مع نباشد ، مگر آن جا كه در او اضافه و مصاحبت باشد ، و معنى آن بود كه : من انصاري مضافا الى اللَّه ، يعنى خداى مرا خود ( 3 ) يار است ، كيست كه رغبت كند كه با خداى يار شود در يارى من ! جبّائي گفت : « الى » به معنى « لام » است ، چنان كه گويند : هديته [ 427 - پ ] لكذا و الى كذا ، قال اللَّه تعالى : قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّه يَهْدِي لِلْحَقِّ ( 4 ) . * ( قالَ الْحَوارِيُّونَ ) * ، گفتند حواريّان . مفسران خلاف كردند در آن كه حواريّان كه بودند ، و چرا ايشان را حوارىّ خواندند . سدّى گفت : ملَّاحان و صيّادان دريا بودند - چنان كه شرح داديم - و اين روايت سعيد جبير است از عبد اللَّه عبّاس ( 5 ) ، گفت : براى آن حوارىّ خواند ( 6 ) ايشان را لبياض ثيابهم ، براى آن كه سپيد ( 7 ) جامه بودند ( 8 ) . عطا گفت : مادر او را به دكّان گازران و رنگرزان ( 9 ) داد ( 10 ) تا پيشه بياموزد ، و او به دكّان رئيس صبّاغان بود و جامه بسيار در دكّان او جمع شده بود . عيسى را گفت : مرا روزى چند به دهى كارى هست آن جا خواهم رفتن ، و اين جامه‌ها را علامت بر كرده‌ام هر يكى ( 11 ) به رنگى مىبايد كه بر آن رنگ علامت دارد ، و او برفت . عيسى - عليه السلام - جمله در خم ( 12 ) نيل نهاد و رها كرد و گفت : اللَّهم اخرجها على

--> ( 1 ) . سوره نساء ( 4 ) آيه 2 . ( 2 ) . مر : مع . ( 3 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : خداى خود مرا . ( 4 ) . سوره يونس ( 10 ) آيه 35 . ( 5 ) . دب و . ( 6 ) . آج ، لب ، فق ، مر : خواندند ، مب : خوانند . ( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : سفيد . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مر : بودندى . ( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : رنگرزان . ( 10 ) . مب : دادى . ( 11 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر را . ( 12 ) . دب : جمله جامه درخت .